484
بازدید
 

 

آموزش دادن هنر است و درست آموزش دادن تجلی این هنر

  021-22811088-22806083  09392811088 info@borhanpardazesh.ir   




فارسی سوم دبستان

فارسی سوم دبستان

 

کتاب فارسی سوم ،‌بر بنیاد رویکرد عام « برنامه ی درسی ملّی جمهوری اسلامی ایران » ، یعنی شکوفایی فطرت الهی ،‌استوار است و با توجّه به عناصر پنجگانه (‌علم ،‌تفکّر ،‌ایمان ،‌اخلاق و عمل ) و جلوه ای آن در چهار پهنه (‌خود ،‌خلق ،‌خلقت ،‌و خالق ) ،‌بر پایه ی « برنامه درسی فارسی دوره ی ابتدایی » ،‌تأ لیف و سازماندهی شده است .

رویکرد خاصّ برنامه ی زبان آموزی بر آموزش مهارت های زبانی و فرازبانی یا مهارت آموزی ،‌استوار است . به همین روی ،‌همزمان به دو پهنه ی مهارت های خوانداری و مهارتهای نوشتاری و نیز مهارتهای فرازبانی (‌تفکّر ،‌نقد و تحلیل )‌پرداخته شده است .

کتاب فارسی (‌مهارتهای خوانداری )‌از یک سو بر قلمرو دریافتی یا ادراکی زبان ،‌تمرکز دارد و درست دیدن ،‌درک خوانداری و درک شنیداری را آموزش می دهد و از سوی دیگر با قلمرو تولیدی زبان ، پیوند می یابد و در فرایند یاددهی ـ یادگیری به ریز مهارتهای خوانداری مانند رعایت آهنگ ،‌لحن کلام ،‌تکیه ،‌مکث و درنگ در خوانش متن و سخن گفتن انتقادی می پردازد .

تقویت مهارتهای زبانی ،‌هدف اصلی آموزش فارسی است . در کتاب فارسی سوم ابتدایی به آموزش سطوح پیشرفته ی چهار مهارت اصلی زبان ، پرداخته شده است .

مهارت خواندن

خواندن یکی از مهم ترین مهارتهای زبانی است که در دوره ی ابتدایی به طور ویژه ،‌مورد توجّه است . اوّلین سطح خواندن ،‌روخوانی است . روخوانی ،‌سطوحی دارد ؛ گام نخست آن ،‌خواندن درست و روان یک متن است . گام بعدی ،‌رعایت لحن و آهنگ متن با توجه به شرایط موجود و متناسب با فضای حاکم بر متن است . تا کنون در کلاس های درس ،‌معمولاً روخوانی متن آموزش داده شده امّا به لحن و آهنگ مناسب هر متن توجّهی نشده است .در حالی که خواندن با رعایت حال و هوای مناسب ،‌مانند دمیدن روح بر پیکره ی بی جان متن است . بهره گیری از خرده مهارتهای آوایی به هنگام آموزش خواندن ،‌بر شادابی و نشاط و تأثیر سخن ،‌خواهد افزود.

سطح دیگر خواندن ،‌درک متن است که این مهارت در یک فرایند گام به گام ، آموزش داده می شود .فرایند درک خوانداری ،‌در مراحل زیر سازماندهی و پیموده می شود .

ü      تقویت تمرکز خوانداری و ایجاد عادت صامت خوانی

ü      درک اطّلاعات صریح متن

ü      رسییدن به استنباط

ü      تلفیق اطلاعات متن

ü      تفسیر اطّلاعات متن

بسیاری از دانش آموزان در مهارت روخوانی ،‌توانایی دارند و متن را با صدای بلند ،‌روان و صحیح می خوانند امّا در بازیابی اطّلاعات و درک و دریافت پیام متن ،‌عملکرد مناسبی ندارند .

مهارت گوش دادن

درک شنیداری ،‌پیش نیاز درک خوانداری است ؛ به همین سبب ،‌لازم است در سه ساله ی اوّل ابتدایی ،‌مورد توجّه ویژه ،‌قرار گیرد . در کتاب فارسی سوم ،‌فعّالیت « گوش کن و بگو » ،‌برای پرورش تمرکز شنیداری و درک پیام اصلی و دقّت در جزئیات متن ،‌طراحی شده است که نیاز به نرم افزار دارد . این فعّالیت سبب می شود مهارتهای شنیداری در یک فرایند سنجیده ،‌به دانش آموزان آموزش داده شود . گام های این فرایند عبارتند از :

گام اوّل : دانش آموزان با تمرکز کافی به متن شنیداری گوش بسپارند.

گام دوم : اطّلاعات صریح متن شنیداری را به یاد بسپارند .

گام سوم :‌سیر رویداد های متن شنیداری را تلفیق کنند .

گام چهارم :‌اطّلاعات متن شنیداری را تفسیر کنند .

گام پنجم :‌اطّلاعات متن شنیداری را تفسیر کنند .

در این فعّالیت ،‌متن شنیداری برای دانش آموزان پخش می شود ،‌ آنها با دقّت گوش می کنند و به پرسش های مربوط به آن پاسخ می دهند . دانش آموزان نباید متن یاد شده را قبلا دیده یا شنیده باشند . به همین سبب ،‌این متن ها در کتاب درسی نیامده است .

مهارت سخن گفتن

توانایی خوب سخن گفتن ،‌عامل مهمّی در رشد و شکوفایی فکری به شمار می آید . در کتاب فارسی سوم ابتدایی ،‌برای آموزش سخن گفتن و پرورش « فنّ بیان » ،‌گام های ویژه ای پیش بینی شده است . آموزش با فعالیت تصویری « نگاه کن و بگو » آغاز می شود . تصاویر به گونه ای انتخاب شده اند که به کمک آن ها موضوع در ذهن دانش آموز ،‌طبقه بندی و پرورده می شود.

فعالیت « نگاه کن و بگو » تا درس هشتم ادامه دارد . در این هشت درس ،‌دانش آموز به کمک تصاویر ،‌یاد می گیرد ابتدا یک موضوع را در ذهنش طبقه بندی کند ،‌سپس درباره ی آ> ،‌سخن بگوید . از درس نهم ،‌فعالیتی با عنوان « صندلی صمیمیت » جایگزین آن شده است . در این فعالیت ، آموزش سخن گفتن یک گام جلو می رود و دانش آموز ،‌تنها با یک موضوع ، بدون حضور تصویر ،‌سخن می گوید . این فعّالیت ، سخن گفتن منسجم و پیوسته به موضوع را آموزش می دهد و تمرینی برای سخن گفتن مناسب در برابر جمع است . اندیشیده و با نظم و ترتیب سخن گفتن ،‌پیش در آمد درست نویسی و نوشته ی خلّاق است .

دو فعالیت « واژه آموزی » و « بیاموز و بگو » با هدف تقویت چهار مهارت اصلی زبان ،‌طرّاحی شده است . در واژه آموزی ،‌واژگان ذهنی دانش آموز طبقه بندی می شود و دامنه ی آن گسترش می یابد . پیامد گسترش واژگان دانش آموز ،‌در درک خوانداری و شنیداری ،‌همچنین در سخن گفتن و نوشتن ،‌نمود می یابد . هدفی که از آموزش مطالب « بیاموز و بگو » دنبال می شود ،‌آشنایی با اجزای جمله است ؛‌به بیان دیگر ،‌هدف این است که دانش آموز یاد بگیرد جمله را به اجزای آن خُرد کند. این کار در رشد درک خوانداری و شنیداری ،‌مؤثر است .

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

دوره های آموزشی